![چه عناصری سریال در انتهای شب را متمایز کرد؟ - همه چیز درمورد قاب دو نفره ماهرخ و بهنام در خانه ای که غریبه نیست!](https://cdn2.khabarnab.com/newsthumb/2024/07/27/40921261722092287.webp)
چه عناصری سریال در انتهای شب را متمایز کرد؟ - همه چیز درمورد قاب دو نفره ماهرخ و بهنام در خانه ای که غریبه نیست!
به گزارش سرویس فرهنگ و هنر خبر ناب به نقل از همشهری - قصه گویی در سینما و نمایش خانگی به قدری در سال های اخیر فقیر بوده که همین کافی است تا سریالی با یک قاب شروع و با قابی مشابه تمام کند اما مخاطب حضور باقی شخصیت ها را نه آزاردهنده و اضافی، بلکه در خدمت روایت سریال دریافت کند. برگ برنده ای که به تمامی در خدمت نویسندگان در انتهای شب است.
وقتی نویسنده رشته اصلی را گم نمی کند
در انتهای شب با یک قاب از هر دو شخصیت اصلی یعنی ماهرخ و بهنام آغاز می شود و با قابی مشابه و البته نه در همان اتمسفر به پایان می رسد. این یعنی هدف اصلی قصه، ماهرخ و بهنام هستند. چیزی که مخاطب در تمام طول قصه بر روی آن متمرکز است؛ حتی با وجود اضافه شدن زن همسایه، هم دانشگاهی ماهرخ، پدر او یا حتی دارا که نتیجه پیوند عمیق آنهاست. گویی نویسنده به خوبی می دانسته هر شخصیتی را برای چه به قصه وارد می کند و هدفی جز شکافتن ابعاد شخصیتی این دو نفر برای ما نداشته است.
رابطه زن همسایه با بهنام، شخصیت متزلزل و سردرگم بهنام را بیشتر آشکار کرد. گویی بهنام نه تحمل زنی مستقل را دارد که او را مدیریت کند نه زنی سنتی و اصیل می خواهد که به راحتی ماشین خود را برای تمرین در اختیار او بگذارد و به معنای واقعی کلمه خانه دار باشد. هر کدام از شخصیت ها روایتی مجزا داشتند که به خودی خود، دیدنی بودند و باعث می شدند هر کاراکتر عمق بیشتری در مواجه با تمرکز اصلی سریال، یعنی بهنام و ماهرخ پیدا کند
به حضور رضا در زندگی ماهرخ نگاه کنید؛ از سکانسی که در حیاط گالری با هم صحبت می کنند و ماهرخ در پاسخ به ابراز محبت رضا، جز از علاقه ای که هنوز به بهنام دارد صحبت نمی کند، بگیرید تا کار جدیدی که قرار بود به واسطه رضا، زندگی ماهرخ را زیر و رو کند اما تمام حواس ماهرخ همچنان در زندگی قبلی بود. او همچنان زندگی بهنام را کنترل می کرد و تحمل تسلط رضا را نیز در ارتباط با خود نداشت.
حضور پدر ماهرخ در شمایل یک پدر سنتی با تفکرات مخصوص به خودش، خواهرش با شوقی که برخلاف ماهی، برای وصل داشت و عمه با بازی مریم سعادت که در دو اپیزود پایانی اضافه شد، همگی به کمک تاباندن نوری آمدند که نویسنده قصد داشت به نیمه تاریک شخصیت ماهی و ارتباط او با بهنام بتاباند. از خانواده بهنام نیز تنها مادرش به کمک این روایت نویسندگان آمده و با وجود پرداخت کمی که برای شخصیت او صورت گرفت، نقطه تلاقی پایانی سریال را هم به دوش می کشد.
البته هر کدام از شخصیت ها روایتی مجزا داشتند که به خودی خود، دیدنی بودند و باعث می شدند هر کاراکتر، عمق بیشتری در مواجهه با تمرکز اصلی سریال، یعنی بهنام و ماهی بیابد. ثریا در خفا زالو پرورش می داد، پدر ماهی عاشق سینما بود و همین هم در انتخاب ماهی برای ازدواج و هم بازیگرشدن تاثیر گذاشته بود. حکیمه نیز، درگیر سرطان شد تا ماهی به قدر سر سوزنی، قدر آدم های دور و برش را بیشتر بداند.
اینهاست که در انتهای شب را متمایز می کند و همین نکته به ظاهر ساده در بسیاری از سریال های همین شبکه نمایش خانگی، به آسانی نادیده گرفته می شود چراکه نه نمایش پیوندهای انسانی بلکه گردن کشی در مقابل سریال های خارجی هدف سازندگان آنها بوده است.
در جست وجوی خانه، فیلمسازی که با فضای شهری عجین است
جدیدترین ساخته آیدا پناهنده اما به غایت ایرانی است؛ زن و شوهری ایرانی با تمام مصائب خود، دست ما را می گیرند و وارد رابطه و خانه خود می کنند. اهمیت خانه، نکته مهم دیگری است که پناهنده روی آن دست گذاشته است. چه از اولین قسمت که گم شدن بهنام و فاصله دور از محل کار او تا خانه، باعث می شود خانه به عنوان یک کل و محلی برای سکونت، نقطه شروع درام و عمیق تر شدن اختلاف ماهی و بهنام شود چه در تمام سریال که خانه به شکلی جزئی تر و با اجزا و آدم هایی که در آن هویت می گیرند، محل اتکاست. پناهنده به درستی از ورود به خانه باقی شخصیت ها امتناع می کند، حتی با کنجکاوی بیننده بازی می کند و او را به حریم خصوصی ثریا نمی برد چراکه قصه اصلی او نیست، شخصیت های فرعی نباید نقشی بیش از عمق دادن به کاراکترهای اصلی داشته باشند
تنها دو حریم خصوصی در سریال می بینیم که از آنها به عنوان خانه یاد می شود؛ خانه ماهرخ و بهنام و دیگری خانه پدری ماهرخ. پناهنده به درستی از ورود به خانه باقی شخصیت ها امتناع می کند، حتی با کنجکاوی بیننده بازی می کند و او را به حریم خصوصی ثریا نمی برد چراکه قصه اصلی همان است که بالاتر اشاره شد، شخصیت های فرعی نباید نقشی بیش از عمق دادن به کاراکترهای اصلی داشته باشند.
اما در دو خانه ای که می بینیم حتی در اجزا نیز هویت دارند؛ از همان اولین قسمت، گوی موزیکال و آسیاب برقی، دو نماد متضاد در ارتباط ماهی و بهنام اند؛ یکی یادآور تلخی ها و دیگری یادآور شیرینی ها. تابلوی روی دیوار که آن را تحت عنوان مجمع الجزایر گولاک می شناسیم، از اپیزود اول روی دیوار است اما به وقتش یک اپیزود را به خود اختصاص می دهد و به قدری مهم می شود که باز در نیمه پنهان شخصیت ماهی کنکاش کنیم و در لحظاتی او را سنگ دل و منفعت طلب می یابیم.
قاب عکس دو نفره ماهرخ و بهنام، تخت خواب و هر شی دیگری که در تیتراژ پایانی دو اپیزود آخر دیدیم، همگی ما را با گوشه و کنار یک خانه با تمام آنچه از آن می شناسیم، عجین تر میکنند. حتی دارا نیز در میان خانه پدربزرگ، یک خانه پارچه ای برای خود دارد، گاهی کمد دیواری را به عنوان خانه برای خود می بیند و در دل یک خانه به دنبال خانه دیگری است. دارا مفهوم خانه را به عنوان پناه می فهمد و چون پناهی در خانه پدر و خانه پدربزرگ نمی یابد و از آن هویت نمی گیرد، پیِ بناکردن خانه دیگری برای خود همه جا را جست وجو می کند.
دارا مفهوم خانه را به عنوان پناه می فهمد و چون پناهی در خانه پدر و خانه پدربزرگ نمی یابد و از آن هویت نمی گیرد، پیِ بناکردن خانه دیگری برای خود همه جا را جست وجو می کند.
در تمام ۹ قسمت سریال، اکثر لوکیشن ها خارجی هستند و همین نقطه قوتی در مقابل فیلمسازان چهاردیواری دوستی است که از مواجه با فضاهای شهری ترس دارند. پناهنده اما دوربین خود را به سطح شهر می برد، از مترو و اتوبوس در جهت عمیق شدن در کاراکترهایش بهره می برد و هر فضای شهری را از آن خود می کند.
دعوا و مواجهه دو خانواده در پارک محله رخ می دهد؛ پارک به عنوان فضایی که جای بازی بچه هاست، حالا میدان رویارویی آدم بزرگ هایی شده که به مثال بچگی با هم گلاویز شده اند.
تغییر می کنیم اما نه ۱۸۰ درجه!
نکته جالب توجه، شغل بهنام است. بهنام می توانست هر شغل دیگری داشته باشد اما کارشناس حذف زوائد شهری است، کسی که شهر را از هر آنچه چهره زشتی به آن می دهد پاک می کند. بهنام نیز همزمان با اختلافاتی که با ماهی دارد در حال زدودن خویش از زوائد است.
آنچه «در انتهای شب» را متمایز می کند، تاکیدی است که بر متحول کردن کاراکترهای داستان خود ندارد. قرار نیست ماهی و بهنام ۱۸۰ درجه تغییر کنند یا رفتارهایی داشته باشند که از مضمون های فرامتنی و ذهنی نویسنده آمده است
هرچند سریال سعی نمی کند او را در همه آنها موفق نشان دهد اما غلبه بر ترس از رانندگی، واردشدن به رابطه جدید و حتی تحمل صدای آسیاب برقی، نشان می دهد او توانسته پس از جدایی به زدودن ضعف هایی که با خود حمل می کرد، بپردازد.
با موشکافی شغل بهنام، می توان بیشتر دریافت که امیری و پناهنده چه دقتی در پیوندزدن اجزای مختلف قصه دارند. بهنام، بخشی از محله را که در اختیار دارد از زوائد قدیمی پاک می کند اما یکی از کاسبان محله با او مخالفت می کند و حاضر به تعویض تابلوی خود نیست.
مغازه داری که خاطره های قدیمی و کهنه را بیشتر تحسین می کند و وصله تابلوی جدید را هیچ جوره روی سر در مغازه خود قبول نمی کند، حتی به قیمت ترک آنجا. اینها نشانه های همان خصایصی هستند که بهنام نمی تواند از خود دور کند، همان تزلزل و سردرگمی که چه پیش از جدایی و چه پس از آن، گریبان گیر او بود.
با این حال، آنچه در انتهای شب را متمایز می کند، تاکیدی است که بر متحول کردن کاراکترهای داستان خود ندارد. قرار نیست ماهی و بهنام ۱۸۰ درجه تغییر کنند یا رفتارهایی داشته باشند که از مضمون های فرامتنی و ذهنی نویسنده آمده است. قرار است یک همراهی صورت بگیرد، یک به تماشانشستن و همذات پنداری که از ابتدا تا انتها نه روی ریل غافل گیری بیننده که در مسیر این همانی با او قدم می گذارد. همین است که پایان را برخلاف اغلب تولیدات نمایش خانگی دلنشین تر می کند و در انتهای شب را چنان که انتظار می رفت به سپیده می رساند.
منبع: ایرنااین خبر توسط سایت همشهری آنلاین منتشر شده و خبر ناب صرفا آن را به اشتراک گذاشته است.
منبع : همشهری آنلاین